Yabancı Dil Nasıl Öğrenilmez?

Yabancı Dil Nasıl Öğrenilmez?

Yabancı Dil Nasıl Öğrenilmez, Ali Işık, Elma Yayınevi

Ülkemizdeki en önemli sorunların başında eğitimin hikmetli yapılamaması gelmektedir. Oysa milyonlarca öğrenci var, binlerce öğretmen var, öğretmen yetiştiren okullar var, öğrencilerin eğitim gördüğü okullar var Milli Eğitim Bakanlığı var müfredat diye her sene değişen bir yol haritası var ama insanlar okul bittikten sonra özel kurslarda eğitim almaktadır.

Milyonluk bir öğrenci kitlesi sanki eğitilmemesi için yapılan bir öğretme var!

İşte bu konulara en bariz örnek yabancı dil eğitimidir. İlkokul, ortaokul, lise ve üniversitede İngilizce eğitimi görmüş ama İngilizceyi öğrenememiş başka bir millet var mıdır? Suç millette mi bu konuyu öğretmeyen öğretmenlerde mi yoksa düzgün bir eğitim modeli sunmayan eğitim felsefesinde mi?

İşte tam da bu konuyu anlatan bir kitap dikkatimi çekti ve satın aldım.  Kitabın yazarı askeri okulda bir yıl gibi kısa bir sürede yabancı dil öğrendiklerini anlatarak eğitim sistemindeki çarpıklıkları ve çözüm yollarını anlatmaktadır.

Yazar şunları söylemektedir:

Bir dili bilmeyi, o dil bilgisi kurallarını bilmekle eş değer tutmak yanlıştır. Yüzme öğretmek istediğiniz birine ne kadar çok yüzme ile alakalı teorik bilgi verirseniz verin, faydası, uygulama şekli, nefes alma gibi bunlar yüzmeyi öğrenmedeki başarısı çok azdır. Yüzmek edinme ile öğrenilir bilgi ile değil.

Çocuklar uzun dinleme ve deneme yanılma sonrası cümle cümle nasıl konuşmaya başlıyorlar ise yabancı dilde aynı şekilde öğrenilir. Her insan doğal bir dil öğrenebilme kabiliyetine sahiptir. Öyle olmasa konuştuğumuz dili bebekken nasıl öğrenecektik. Dil öğreniminin başkasının size vereceği bir alet değil sizin kazanmanız, edinmeniz gereken bir alışkanlıktır.

Dil öğrenmede ilk önce kişinin bu yabacı dili ne için öğrenmeliyim, hangi yönünü önce öğrenmeliyim diye amacını belirlemelidir. Kitap okuma dil öğrenimin en önemli araçlardan biridir. Kaset dinleme, video seyretmede böyle yardımcı aletlerdendir.

Bir şey öğrenirken yanlış yaparım ve rezil olurum diye korkmak doğru değildir. Bu sterse edinmeyi geciktirir.  Hâlbuki yanlış yapmak normaldir. Her şeyi de kişi anlamayabilir, ayrıntılar yerine konunun önemli kısmı anlaşılmışsa başlangıç için yeterlidir. Öncelikle ihtiyaç duyulan konular öğrenilmelidir.

Sürekli çalışma başarının anahtarıdır. Anlama işin ruhudur. Gerekirse bir eseri önce kendi dilinden sonra yapancı dilde okumak ya da dinlemek ya da seyretmek gerekir. Öğrendiğiniz bir konunun ardından ona benzer ya da bağlantılı bir konuyu öğrenmekte edinmeyi, öğrenmeyi kolaylaştıracaktır.

Kendi seviyemizi tespit edip oradan çalışmaya başlamakta önemlidir. Herkesi kendi öğrenme tipini de araştırmalıdır. Yazılı, sözlü, görsel, diyalog, sayısalcılar ve sözelciler gibi.

Hikâye, roman gibi akıcı eserler okumak çok faydalıdır. Sözlük kullanmak çok faydalı araçlardandır. Anlayamadığınız bir şeyi öğrenemezsiniz. Bazen aynı kitabı birden çok okumak o konuyu öğrenmede çok faydalıdır. Birçok kitap okumaktansa bir kitabı çokça okumak daha faydalıdır. Mektuplaşma arkadaşı öğrenmede faydalı yardımcılardan biridir.

Teknolojiden faydalanmakta, internet, bilgisayar ve programlar elbette önemli araçlardandır. Word kelime işlemci program dilbilgisi yanlışlarını düzeltici programlardandır. Kısa hikâyeler ya da şiirler yazmaya çalışmakta faydalı bir çalışmadır. Önce öğrenme ve anlama ile biriktirme, sonrası bir zaman sonra konuşma ihtiyacı olur birikmeden hemen konuşmaya başlarım dersen zorlanabilirsin.

Bir kaç arkadaş ile diyalogla öğrenmek olmazsa olmaz yardımcı faaliyetlerdendir. Grup çalışmaları çok faydalı olur. Dilin konuşulduğu bir ülkeyi ziyaret elbette kesin öğrenme için çözüm kendi dilini konuşmadan başta zorlanarak bir yıl içinde temel konuşma öğrenilir.

Kelime dağarcığı olmadan asla bir dil konuşulamaz. Günlük hayatta çokça konuşulan kelime ve kalıpları öğrenmeyi öncelemek faydalıdır. Sürekli konuşarak pratik arttırılabilir.

Okullarda öğretilen yabancı dil eğitimi dil bilgisi kurallarını öğretimi ve ezber ile kişi çok zorlanır. Hayatta kimse dilbilgisi kuralları ile dil öğrenemez. Ancak yazılı metinleri anlamadan müthiş faydası olabilir.

Yabancı dili için sürekli sınav ve sınavda başarı dil öğretiminde faydalı olmaz yazılı dil öğreniminde fayda verir ama konuşmana bir fayda sağlamaz. Sürekli test ancak bir sınava girecek ise sınav tipini soru tipine alışmanı sağlar. Sınavda başarı istiyorsan deneme sınavlara faydalı olur. Hangi bölümden soru gelecek o konuya yoğunlaşma ile başarı getirebilir. Her bölüme ne kadar zaman ayıracağım gibi taktik yapılabilir.

Sözlükten faydalanırken sadece sözcük öğrenme değil aynı zamanda o sözcüğün anlamı, okunuşu, yazılışı, vurgunun hangi hecede olduğu, cümle içinde kullanımı gibi o cümle ile alakalı birçok bilgi alınabilir.

Elinizde not tutacağınız bir günlük olması bir not defteri olması çok faydalı araçlardandır. Yaptığınız işten zevk alırsanız onu yapmak sizi yormaz o işten bu dil konusunu da zevkli bir hale getirmek gerekir. Ezberlediğin şeyi unutabilirsin ama edindiğin yaşadığın ve sende iz bırakan bir şeyi unutmazsın.

Yazar birçok doğru tespitte bulunmaktadır. Ancak eksik bıraktığı bir husus olduğu kanaatindeyim o da şudur: Bu eğitim ve inceliklerini bilen bir eğitimci öğrencisini birebire tanıyarak onu bir yerden bir yere taşımalıdır. Günümüzde eğitimin mekanikleşmesi sorunu var. Her şeyin kuralları var ama bunların hayata geçmesi açısından bilen kişinin uygulamayı öğretme melekesinin değeri bilinememektedir.

Yani ilim o işin ehli hocalarla öğrenilir. Ne kadar bilgi, usul, materyal, ortam öğrenci olursa olsun maestro yoksa koskoca bir orkestra yönetilemez. Bu eksik de vurgulanmalıdır.